Hoe ons geheugen ons in de maling neemt

Een geweldig, handig en waardevol onderdeel van ons brein is het geheugen. Bestaande uit verschillende lagen en delen, het draagt onmisbare kennis bij in ons dagelijkse leven en het bereiken van onze verlangens.

Tegelijkertijd kan het ons keihard in de maling nemen. Je staat erbij en kijkt ernaar, maar dan meer je ziet het zoals jij het je herinnert.

Een stukje achtergrondkennis over jouw geheugen om vanuit dezelfde taal en context verder te ontdekken. Volgens cognitief psychologen is het geheugen een systeem dat informatie codeert, opslaat en weer terughaalt (Zimbardo, 2022).

Deze 3 functies van het geheugen kun je zien als volgt:

Coderen is het omzetten van informatie in een vorm die het beste in het geheugensysteem past. Opslaan is het langdurig bewaren van gecodeerd materiaal en het terughalen is het lokaliseren en weer in bewustzijn terugbrengen van informatie uit het geheugen.

Vooral bij het coderen en opslaan is het essentieel dat dit op een juiste wijze gebeurt en daarmee dus ook gevoelig voor het maken van zogenoemde fouten (alternatieven van de objectieve realiteit).

Ons geheugen bestaat daarnaast uit drie verschillende stadia die allemaal een andere functie vervullen in het proces.

1.     Sensorische geheugen; hier komt de informatie via de verschillende zintuigen binnen en wordt het korte tijd vastgehouden in de bijbehorend opslag. Dit geheugen is gekoppeld aan de zintuigelijke zenuwbanen.

2.     Werkgeheugen; vanuit het sensorische geheugen geeft dit deel betekenis aan de informatie en legt het verbanden met wat al in het langetermijngeheugen ligt opgeslagen. Dit geheugen bevindt zich in de hippocampus en frontaalkwabben.

3.     Langetermijngeheugen; hier wordt de informatie voor lange termijn opgeslagen, zodat het op een ander moment weer teruggehaald kan worden. In verschillende delen van de cerebrale cortex vind je dit geheugen terug.

Het sensorische geheugen bestaat uit de volgende 5 onderdelen: Iconisch geheugen (beelden), echoïsch geheugen (geluiden), tactiel sensorisch geheugen (aanraking), olfactorische geheugen (geuren) en smaaksensorisch geheugen (smaken).

Het werkgeheugen bestaat ook uit 5 onderdelen, namelijk de centrale bestuurder (het distributiecentrum), de fonologische lus (opslaan van woorden en klanken), het schetsboek (mentale representaties en visuele beelden), de episodische buffer (verbinden van stukjes tot één ervaring) en de semantische buffer (taalverwerkingsmodule).

Het langetermijngeheugen bestaat uit het procedureel (motorisch geheugen, bijv. wandelen) en declaratief (feiten) geheugen. Waarbij het declaratief geheugen nog onderverdeeld wordt in het semantisch (algemene kennis, bijv. bij Triviant spelen) en episodisch (persoonlijke informatie, bijv. bij Autobiografie schrijven) geheugen.

In de podcastaflevering van morgen neem ik je mee in de onderdelen terughalen van informatie en het verbeteren van jouw geheugen.

Na de aflevering heb jij duidelijk:

·      Wat schema’s te maken hebben met het opslaan van informatie;

·      Welke aspecten jou helpen met het terughalen van informatie;

·      Hoe je alert kan zijn op de betrouwbaarheid van de informatie die je ophaalt;

·      Wat je kunt doen om jouw geheugen te verbeteren.

🎧 Je luistert de aflevering via Soul Support op Spotify vanaf woensdag 13 mei.

Dan nu naar het gedeelte van hoe jouw geheugen je in de mailing kan nemen. Wellicht merkte je het al tijdens het lezen van de informatie, sloeg je bepaalde woorden over, ben je eerst naar dit gedeelte gescrold of dacht je erover na of dit door mijzelf geschreven is.

Allemaal en ja, ook de andere die ik nu niet noem, komen voort uit opgeslagen informatie in jouw geheugen gekoppeld aan die informatie in het langetermijngeheugen. Je las eerder misschien al eens stukken waarbij je aan het einde dacht “Ik mis nu nog steeds het onderwerp van de titel” of “Ik weet dit al, want ben zelf geregistreerd psycholoog” en wat dacht je van “Dit is zeker weer met behulp van de moderne technologie geschreven”.

Pakken we de eerste er eens uit om verder te ontleden, dan kun je dat dus terugbrengen naar de aantal keren dat jij een blogpost las en je afvroeg wat je nou eigenlijk teruglas over wat je dacht te gaan lezen. Daarin werkt jouw geheugen 3 keer mee in het proces:

1.     De voorgaande ervaringen van een blogpost lezen; een herinnering aan.

2.     Afvragen van wat je teruglas; de interpretatie die jij eraan hebt gegeven in plaats van wat er staat.

3.     Wat je dacht te gaan lezen; misschien wel de belangrijkste en wellicht ook wat er in de voorgaande ervaringen aan ten grondslag lag: Op basis van de titel en woorden daarin heeft de centrale bestuurder van jouw werkgeheugen de verwachting dat er dus een bepaald stuk tekst volgt.

In dit geval een vervelend effect en het zal wat zonde van jouw tijd voelen, in het tweede voorbeeld vooral zonde, omdat jij jezelf de kans op nieuwe kennis of een nieuw perspectief op bestaande kennis ontneemt en in het derde geval in ieder geval bij deze post onterecht, waardoor je jouw vertrouwen en uiteindelijk verbinding met anderen ongewild compliceert.

Veel vervelender wordt het nog wanneer jouw geheugen jou in de maling neemt als het op jezelf aankomt, want daar ontneemt het je niet enkel die kans op kennisverruiming, maar op lange termijn ook jouw zelfvertrouwen, moed, veerkracht, stabiliteit, rust, richting, voldoening, focus, verbinding plezier en groei.

Wees je hiervan bewust, kies er altijd voor om jouw gedachte, herinnering en dat waar je zo overtuigd van bent dat het een feit lijkt, te observeren op waarheid en betrouwbaarheid. Zou het ook anders kunnen zijn, bekijk het eens vanuit een andere invalshoek en sta open voor alternatieven. Vooral en juist, dat is het idee van deze post, op het moment dat je lijkt vast te lopen, jezelf betrapt op uitstelgedrag, veel twijfelt of ontevreden bent over hoe je nu leeft en doet.

Veel plezier met onderzoeken en luister vooral mee naar de podcastaflevering!

Om jouw vraag te beantwoorden en credits te geven waar ze horen, nee er is geen moderne technologie aan te pas gekomen bij het schrijven van deze post. Op dit moment volg ik de opleiding Psychosociale Basiskennis bij Con Amore Opleidingen (no spon) en les 9 ging over het geheugen en ouderdom. De informatie en kennis komt dus uit de studieboeken en het lesmateriaal.

Liefs,

Anikki

Soul Support - leiding houden over jouw mentale en innerlijke wereld